Đỉnh cao kỹ thuật Marquetry trong nội thất cổ điển

Kỹ thuật Marquetry không chỉ đơn thuần là một phương pháp trang trí; đó là sự giao thoa giữa hội họa và mộc nghệ thủ công. Đối với những tín đồ của nội thất cổ điển, Marquetry chính là linh hồn tạo nên sự vương giả và độc bản cho từng món đồ.

Kỹ thuật Marquetry là gì?

Kỹ thuật Marquetry (khảm ghép gỗ) là nghệ thuật tạo ra các họa tiết trang trí, hình ảnh hoặc hoa văn bằng cách ghép các lớp vật liệu mỏng như veneer gỗ, vỏ sò, ngà voi, hoặc kim loại lên một bề mặt phẳng.

Khác với Inlay (khảm chìm vào rãnh đục sẵn), Marquetry đòi hỏi người nghệ nhân phải tạo ra một tấm “tranh” hoàn chỉnh từ các mảnh ghép trước khi dán trực tiếp lên bề mặt gỗ nền. Kết quả cuối cùng là một bề mặt phẳng mịn, nơi các thớ gỗ và màu sắc đan xen như một tác phẩm sơn dầu rực rỡ.

Lịch sử hình thành và phát triển

Nghệ thuật này đạt đến đỉnh cao vào thế kỷ 17 và 18 tại Châu Âu, đặc biệt là dưới triều đại vua Louis XIV của Pháp. Nghệ nhân André-Charles Boulle đã nâng tầm kỹ thuật này thành một biểu tượng của sự quyền quý, sử dụng kết hợp đồng thau và mai rùa để tạo nên những tuyệt tác mà ngày nay vẫn được trưng bày tại cung điện Versailles.

Xem thêm: Ảnh hưởng của kiến trúc Baroque và Rococo trong nội thất cổ điển

Vai trò của kỹ thuật Marquetry trong nội thất cổ điển

Trong không gian nội thất cổ điển, sự xa hoa không nằm ở số lượng đồ đạc mà ở độ tinh xảo của chi tiết. Marquetry đóng vai trò là “ngôn ngữ” kể chuyện trên bề mặt gỗ.

• Tạo điểm nhấn thị giác: Một chiếc bàn trà hay tủ Sideboard với hoa văn Marquetry sẽ ngay lập tức thu hút ánh nhìn, trở thành tâm điểm của căn phòng.
• Giá trị độc bản: Vì vân gỗ tự nhiên không bao giờ giống nhau, mỗi sản phẩm Marquetry là duy nhất, không có phiên bản thứ hai hoàn toàn trùng khớp.
• Khẳng định đẳng cấp gia chủ: Việc sở hữu những món đồ được chế tác tỉ mỉ hàng trăm giờ cho thấy gu thẩm mỹ tinh tế và sự trân trọng giá trị nghệ thuật truyền thống của chủ nhân.

Quy trình chế tác Marquetry khắt khe và tỉ mỉ

Để tạo ra một tác phẩm Marquetry chuẩn mực cho nội thất cổ điển, người nghệ nhân phải trải qua nhiều công đoạn đòi hỏi sự kiên nhẫn tuyệt đối.

Mẫu giường tân cổ điển với hoạ tiết Marquetry độc bản

Thiết kế và phác thảo hoa văn

Mọi thứ bắt đầu từ một bản vẽ chi tiết trên giấy. Các họa tiết phổ biến thường là hoa lá (Floral), hình học (Geometric) hoặc các điển tích nghệ thuật Phục hưng.

Lựa chọn vật liệu (Veneer Selection)

Đây là bước quan trọng nhất. Nghệ nhân phải chọn các loại gỗ có màu sắc và vân gỗ phù hợp để thay thế cho màu sơn.

• Gỗ Walnut (Óc chó): Cho tông màu trầm ấm.
• Gỗ Maple (Phong): Tạo sắc sáng, thanh nhã.
• Gỗ Ebony (Mun): Dùng cho các đường viền sắc sảo.

Kỹ thuật cắt ghép “Packet Cutting”

Người thợ xếp chồng các lớp Veneer lên nhau và cắt cùng lúc bằng cưa lọng cực nhỏ. Điều này đảm bảo các mảnh ghép khớp khít với nhau đến từng milimet, không để lại khe hở.

Tạo hiệu ứng bóng đổ bằng cát nóng (Sand Shading)

Để tạo chiều sâu 3D cho cánh hoa hoặc lá, nghệ nhân nhúng nhanh các mảnh gỗ vào cát nóng. Nhiệt độ sẽ làm cháy nhẹ mép gỗ, tạo ra hiệu ứng chuyển màu tự nhiên mà không cần dùng đến phẩm màu công nghiệp.

Người nghệ nhân sử dụng cát nóng làm cháy nhẹ mép gỗ tạo hiệu ứng chuyển màu tự nhiên

Các loại hình Marquetry phổ biến trong nội thất cổ điển

Tùy vào phong cách kiến trúc, kỹ thuật Marquetry được biến tấu đa dạng:

Boulle Marquetry

Sử dụng sự tương phản giữa kim loại (thường là đồng thau) và vật liệu hữu cơ (mai rùa, gỗ quý). Đây là đỉnh cao của phong cách Baroque Pháp.

Parquetry

Một nhánh của Marquetry tập trung vào các hoa văn hình học lặp đi lặp lại. Kỹ thuật này thường thấy trên sàn gỗ cao cấp hoặc mặt bàn trà mang phong cách tối giản hơn một chút.

Floral Marquetry

Những bức tranh hoa lá sống động như thật. Đây là lựa chọn hàng đầu cho các không gian phòng ngủ hoặc phòng khách cổ điển mang hơi hướng lãng mạn.

Cách bảo quản nội thất sử dụng kỹ thuật Marquetry

Do được tạo nên từ nhiều mảnh gỗ mỏng, nội thất Marquetry cần một chế độ chăm sóc đặc biệt để duy trì vẻ đẹp bền vững theo thời gian.

• Kiểm soát độ ẩm: Gỗ luôn “thở”. Sự thay đổi độ ẩm đột ngột có thể khiến các mảnh ghép bị co ngót hoặc bong tróc. Duy trì độ ẩm phòng ổn định ở mức 40-60%.
• Tránh ánh nắng trực tiếp: Tia UV sẽ làm phai màu gỗ tự nhiên và làm khô lớp keo liên kết.
• Vệ sinh đúng cách: Chỉ sử dụng khăn vải mềm, hơi ẩm để lau bụi. Tuyệt đối không dùng hóa chất tẩy rửa mạnh hoặc sáp có chứa Silicone.

Tại sao kỹ thuật Marquetry vẫn trường tồn trong kỷ nguyên hiện đại?

Dù công nghệ CNC có thể mô phỏng lại các hoa văn, nhưng linh hồn của Marquetry thủ công là thứ máy móc không thể thay thế. Sự tinh tế trong cách chọn thớ gỗ để tạo hiệu ứng ánh sáng, những vết cháy sém nhẹ nhàng từ cát nóng và đôi tay khéo léo của người thợ Hansa chính là giá trị cốt lõi.

Một mẫu bàn trà cổ điển được chế tác từ gỗ Gõ đỏ, chạm khắc dát vàng và mặt bàn được khảm hoạ tiết đẹp mắt

Trong xu hướng nội thất cao cấp ngày nay, khách hàng không chỉ mua một món đồ, họ mua một câu chuyện và một di sản. Marquetry chính là cầu nối mang vẻ đẹp rực rỡ của các cung điện thế kỷ 18 vào không gian sống hiện đại, tạo nên một chuẩn mực mới về sự sang trọng.

Kỹ thuật Marquetry không chỉ là một phương pháp trang trí, nó là biểu tượng của sự kiên nhẫn và tài hoa. Khi lựa chọn nội thất cổ điển có ứng dụng Marquetry, bạn đang mang cả một gia tài nghệ thuật vào không gian sống của mình.

Theo dõi Hansa Luxury Interior để khám phá thêm nhiều không gian nội thất cao cấp và những kiến thức chuyên sâu về nghệ thuật chế tác đồ gỗ.

CÔNG TY NỘI THẤT HANSA

• VP Miền Nam: 55 Đường Số 39, Khu Đô Thị Vạn Phúc, P. Hiệp Bình, TP. HCM
• VP Miền Bắc: 37 Ngõ 98 Đàm Quang Trung, P. Long Biên, Q. Long Biên, TP. Hà Nội
• Nhà máy: 263 Nguyễn Thị Minh Khai, P. Dĩ An, TP. HCM
• Di động: 0912.471.925
• Website: www.hansa.vn